ปลูกผักอินทรีย์ยกพื้นแบบไฮโดรโปนึง

          เมื่อเอ่ยถึงคำว่า “ไฮโดรโปนึง” คงมีน้อยคนนักที่เคยได้ยิน เนื่องจากมิได้เป็นคำทางการ เป็นคำเรียกเฉพาะที่บัญญัติขึ้นเอง โดย คุณคำนึง นวลมณีย์ เกษตรกรต้นแบบแห่งบ้านเขาจันทร์ ตำบลจะโหนง อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ที่ได้พัฒนารูปแบบการปลูกผักอินทรีย์ในดินแบบยกพื้นบนบนโครงเหล็กที่เคยใช้ปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ จนได้รูปแบบที่ลงตัว ปลูกผักอินทรีย์ได้ผลผลิตดี จึงเรียกรูปแบบการปลูกผักของตนเองเลียนแบบไฮโดรโปนิกส์ ว่าเป็นการปลูกผักแบบ ไฮโดรโปนึง

          “แต่เดิมผมปลูกผักในแปลงดิน แต่ที่บ้านจะประสบปัญหาน้ำท่วมทุกปี จึงคิดหาวิธีปลูปผักหนีน้ำ จึงพัฒนารูปแบบการปลูกผักล้อยาง โดยใช้ล้อยางตัดขอบบน รองพื้นด้วยไม้และถุงปุ๋ย ใส่กาบมะพร้าวรองพื้น และใส่ดินปลูก แล้วใช้ปลูกผัก นำล้อยางที่ปลูกผักวางซ้อนบนล้อยางอีกล้อ ซึ่งจะทำให้รากผักมีอากาศหายใจ ผักก็จะโตดี
          ต่อมาพัฒนารูปแบบการปลูกผักคอนโด โดยใช้กระบอกไม้ไผ่ ขนาด 4 นิ้วเป็นภาชนะปลูก นำมาวางบนขาตั้ง ซ้อนขึ้นไป 4-5 ชั้น แต่วางกระบอกไม่ไผ่ให้เอียง สลับไปมา เพื่อ ให้น้ำไหลจากกระบอกบนลงมาถึงกระบอกล่าง เป็นการช่วยประหยัดน้ำ สามารถปลูกผักคะน้า กวางตุ้ง ผักสลัด ได้ดี โดยใช้ปุ๋ยอิทรีย์ชีวภาพ และใช้น้ำหมักชีวภาพ จึงเกิดแนวคิดนำมาปลูกในกระบะไม้ที่มีขอบสูงเพียง 4-5 นิ้ว แล้วยกสูงจากพื้น หรือยกเคลื่อนย้ายได้
          พอดีมีคนที่เขาปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ เขาเลิกปลูก ก็เลยจะยกชุดปลูกให้ ตอนแรกผมก็บอกเขาไปว่าผักไฮโดรผมไม่ปลูก แต่เขาก็บอกช่วยเอาไปทำให้เกิดประโยชน์หน่อย ก็เลยเอามาปรับประยุกต์ ที่ใช้ประโยชน์ก็เป็น โครงเหล็ก ตัวกระบะปลูกตอนแรกก็ใช้ไม้ทำกระบะ ปูพื้นด้วยถุงปุ๋ย ใส่ดินปลูก พอรดน้ำ น้ำก็จะไหลออก เสียดายน้ำ ก็เลยเปลี่ยนเป็นผ้ายางหรือพลาสติกที่น้ำไม่รั่วมาปูพื้นกระบะ จะได้เก็บน้ำมาใช้ได้อีก อีกอย่างที่ปรับประยุกต์มาจากไฮโดรโปนิกส์ ก็คือ พื้นกระบะ ตอนแรกใช้ไม้ ต้องใช้ดินเยอะ แต่ที่เห็นคนปลูกผักไฮโดรเขาใช้หลังคากระเบื้องลอนคู่มาปูพื้น ก็เลยเปลี่ยนมาเป็นกระเบื้องลอนคู่แบบลอนใหญ่มาวางเป็นพื้น ปูด้วยผ้ายาง เอากาบมะพร้าวหรือฟางใส่ หัวใจสำคัญอยู่ที่สูตรผสมดินปลูก และการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ผง ใช้น้ำหมักขี้วัว ราดรด ฉีดพ่นด้วยน้ำหมักพ่อ น้ำหมักแม่ ก็จะได้ผักอินทรีย์ อวบอ้วน ต้นโต” ก็เลยเป็นที่มาของการปลูกผักอินทรีย์แบบไฮโดรโปนึง”

 

โครงสร้างแปลงปลูกผักยกพื้นแบบไฮโดรโปนึง

          ประยุกต์ใช้โครงสร้างเหล็กที่ใช้วางรางชุดปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ ทำด้วยเหล็กแป๊ป ยกพื้นสูงจากพื้นประมาณ 90-100 ซม. หน้ากว้าง 100 ซม. ยาว 3 เมตร มีโครงหลังคาเป็นทรงครึ่งวงกลมหรือทรงโดม สูงขึ้นไปอีก 120 ซม มุงด้วยพลาสติกใส เพื่อกันฝน แต่แสงแดดส่องผ่านได้ พื้นกระบะแปลงปลูกจะใช้กระเบื้องลอนคู่ลอนใหญ่ปูพื้นแปลง โดยวางกระเบื้องให้เอียง โดยวางหัวแปลงให้ต่ำกว่าท้ายแปลง เพื่อให้น้ำไหลลงด้านหัวแปลง แล้วปูด้วยผ้ายางหรือผ้าพลาสติกพับขอบขึ้นให้มีความสูงที่สามารถบรรจุดินปลูกได้สูง 4 นิ้ว เจาะรูระบายน้ำที่ขอบล่างของผ้ายางด้านหัวแปลงเพื่อระบายน้ำ แล้วใช้ถังรองรับน้ำที่ระบายออกมานำกลับไปใช้ได้ใหม่

วิธีการเพาะกล้าในถาดหลุม

          ใช้ดินปลูกใส่ลงในถาดหลุม แช่เมล็ดพันธุ์ผักในน้ำไว้ก่อน 4 ชั่วโมง นำขึ้นมาพึ่งลม แล้วจึงนำไปหยอดในถาดหลุม 2 เมล็ดต่อ 1 หลุม เมื่อกล้าโตแล้ว ให้เลือกไว้ หลุมละต้น ก่อนการหยอดรดน้ำให้ดินในถาดหลุมให้ชุ่ม หลังการหยอดให้ฉีดนำด้วยที่ที่ฉีดน้ำละอองฝอย ห้ามใช้บัวรดน้ำ ฉีดน้ำวันละ 2-3 ครั้ง 2-3 วันแรกวางถาดเพาะกล้าไว้ในที่ร่ม พอกล้าเริ่มงอกให้โดนแดดตอนเช้า รดน้ำวันละ 2-3 ครั้ง พอกล้าผักโต 7 วัน จึงย้ายปลูก หลังการย้ายกล้า ให้คลุมสแลนบนพลาสติกไว้ก่อน จนผักตั้งตัวได้ จึงเอาสแลนออก

การย้ายกล้าลงกระบะปลูก

          “ใช้นิ้วมือกดเป็นหลุมปลูกตรงบริเวณดินที่มีความลึก 4 นิ้ว ฉะนั้นจะปลูกได้ประมาณ 4 แถว จากนั้นใช้ปลายช้อนแกงตักเอากล้าผักมาหยอดในหลุมปลูกห่างกัน 15-20 ซม.แล้วแต่ผัก ยาวจนสุดกระบะปลูก ซุยดินขึ้นมากลบโคนต้นกล้าจนเป็นร่องผัก จากนั้นค่อยใส่ปุ๋ยหมัก ผมจะใช้ปุ๋ยหมักชีวภาพแบบผง โรยไปในร่องระหว่างแถวผัก เพื่อให้รากเดินออกมาหาปุ๋ย ใส่ปุ๋ยเพียงครั้งเดียว จากนั้นใช้น้ำหมักขี้วัว หรือมูลสัตว์อื่น ที่หมักแช่น้ำไว้นานๆ มารดไปบนแปลง พอผักโตได้ 15 วัน จึงใช้น้ำหมักพ่อ น้ำหมักแม่ ฉีดพ่น ให้ฮอร์โมนทางใบ ทุกๆ 3 วัน เพียงเท่านี้ ผักก็จะเจริญเติบโต ต้นโต รสชาติอร่อย พอหมดรุ่นก็ปลูกต่อได้เลย ถ้าดินพร่อง ก็เติมดินผสมแกลบเก่า ดินในกระบะปลูกใช้ปลูกได้ 3 รอบ ค่อยเอามาผสมกับแกลบเก่า 3 ต่อ 1 แต่ควรจะเปลี่ยนชนิดของผักในกระบะเดิม เพื่อลดเชื้อโรคในผัก”

          คุณคำนึงจะเลือกปลูกผักที่เป็นที่นิยม และมีราคาดี เช่น คะน้า กว้างตั้ง ป๋วยเล้ง ผักกาดญี่ปุ่น ผักสลัด ซึ่งผักเหล่านี้จะมีระบบรากตื้น ไม่ลึกมาก สามารถปลูกและเติบโตได้ดีในแปลงปลูกแบบไฮโดรโปนึงที่ใส่ดินปลูกลึกเพียง 4 นิ้ว หรือ 10 ซม.

 

 
 

ติดตามอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

วารสารเกษตรกรรมธรรมชาติ ฉ.11/2560 “นวัตกรรมปลูกผักยกพื้น”

กดแชร์ได้เลยค่ะ 🙂Share on Facebook
Facebook
0Tweet about this on Twitter
Twitter
Pin on Pinterest
Pinterest
0Print this page
Print
Email this to someone
email